İzmir’in ulaşım geleceği ortak akılla şekilleniyor: UPİ 2040 için dev adım!

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin gelecekteki ulaşım stratejisini belirleyecek olan İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 (UPİ) çalışmaları kapsamında geniş katılımlı bir Paydaş Çalıştayı düzenledi. Tarihi Havagazı Fabrikası’nda yapılan ve ulaşımın geleceğine yön vermeyi amaçlayan çalıştaya; akademisyenler, sivil toplum örgütleri, meslek odalarının temsilcileri, bürokratlar ve üniversite öğrencileri katılım sağladı.

Haber Merkezi – İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın bilim ve planlama temelli yaklaşım iradesi doğrultusunda yürütülen UPİ 2040 çalışmalarında, planın kasım ayında tamamlanarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın onayına sunulması hedefleniyor.

Mekânsal Planlarla Paralel Yürüyen Nadir Proje

Çalıştayda konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, ulaşımın bir kent hakkı olduğunu ve asıl odak noktasının insan hareketliliği ile sürdürülebilirlik olduğunu vurguladı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Hakan Uzun ise projenin Türkiye’deki diğer çalışmalardan farkına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Ulaşım ana planlarında yapılan en büyük eleştiri mekânsal planlarla uyumu konusundadır. Bu dönem İzmir kent bütünü nazım plan çalışmalarıyla ulaşım ana planı çalışmaları paralel gitmeye başladı. Bu çok kıymetli, nadir örneklerden biri olacak. Bu sayede iki plan arasındaki uyum da en yüksek düzeye çıkarılmış olacak.”

68 Bin Kişiyle Yüz Yüze Görüşüldü

İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver, Ağustos 2025’te başlayan süreç kapsamında on binlerce anket ve trafik sayımı gerçekleştirildiğini belirtti. Ekim 2025’te başlatılan hane halkı anket çalışmaları kapsamında ise devasa bir veri tabanı oluşturuldu:

• 20 bin 332 hane ve 1176 öğrenci yurdunda toplam 68 bin 838 kişiyle yüz yüze görüşme yapıldı.
• Kent genelindeki 693 mahallede yürütülen araştırmalar, kişi başına günlük hareketlilik oranının 1,51’den 1,77’ye yükseldiğini gösterdi.
• Veriler, İzmir’de her gün yaklaşık 1,8 milyon kişinin toplu taşımayı tercih ettiğini ortaya koydu.

Seyahatlerin Yüzde 35’i Raylı Sistemle

Saha araştırmalarından elde edilen istatistiklere göre, kentteki günlük yolculukların yüzde 35’i raylı sistemler aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Raylı sistemleri kullanan vatandaşların yüzde 47’si ise tercihini metrodan yana kullanıyor.

UPİ 2040 Hangi Konuları Kapsıyor?

Bütüncül ve çok boyutlu çözümler sunması hedeflenen İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 kapsamında şu kritik başlıklar masaya yatırılıyor:

• Kara, deniz, hava ve raylı sistemler arasındaki entegrasyonun güçlendirilmesi,
• Bisiklet yolları, mikromobilite ve düşük emisyonlu e-mobilite uygulamaları,
• Otopark alanları ve “park et-devam et” sistemlerinin geliştirilmesi,
• Akıllı ulaşım sistemleri, trafik yönetimi ve sinyalizasyon uygulamaları,
• Engelli erişimine uygun yaya bölgeleri ve kent içi yük taşımacılığı çözümleri.

Önceki yıllarda hazırlanan planların yanı sıra Avrupa Birliği destekli “İzmir Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planı”nın da (SUMP İzmir) entegre edileceği UPİ 2040 ile İzmir’in önümüzdeki 15 yıllık ulaşım vizyonu 5’er yıllık dilimler halinde planlanmış olacak.